Görüşme Hakkı Engellendiğinde Ne Yapılmalı? İhlali Halinde Yapılacaklar

Boşanma ya da ayrı yaşama sonrası çocukların ebeveynleriyle olan bağını korumak için Türk Medeni Kanunu, velayeti kendisine verilmeyen tarafa “kişisel ilişki kurma” (ziyaret hakkı) tanımıştır. Ancak uygulamada bu hak, bazı durumlarda ihlal edilmekte; anne ya da babanın çocuğuyla görüşmesi keyfi şekilde engellenmektedir. Bu yazıda, anne veya babanın görüşme hakkı ihlal edilirse ne yapılmalı, hangi hukuki yollara başvurulmalı, icra müdürlüğü süreci nasıl işler ve karşı tarafın sorumlulukları nelerdir? sorularına yanıt veriyoruz.

Ziyaret Hakkı (Kişisel İlişki Kurma Hakkı) Nedir?

Ziyaret hakkı, velayet hakkı kendisinde olmayan ebeveynin çocukla belirli zaman dilimlerinde görüşmesini sağlayan, mahkeme kararı ile düzenlenen hukuki bir haktır.

📌 Bu hak, yalnızca anne veya baba için değil, gerekli görülürse büyükanne, dede gibi yakınlar için de mahkeme kararıyla tanınabilir.

Görüşme Düzeni Nasıl Belirlenir?

Boşanma protokolünde ya da
Mahkeme kararıyla (velayet davası içinde)
belirlenir.

📅 Genellikle ayın belirli hafta sonlarında, bayramlarda, yaz tatilinde veya doğum günlerinde görüşme düzeni net şekilde tarif edilir.

Örnek: “Her ayın 1. ve 3. haftası Cumartesi 10.00 – Pazar 18.00 arası çocukla görüşme hakkı vardır.”

Ziyaret Hakkı İhlali Nedir?

Ziyaret hakkı, velayeti elinde bulunduran ebeveynin, diğer ebeveynin çocuğuyla görüşmesini engellemesi, çocuğu teslim etmemesi ya da düzenli görüşmeye mani olması şeklinde ihlal edilir.

Yaygın ihlal örnekleri:

Çocuğu teslim etmemek
Görüşme saatlerini kasıtlı şekilde aksatmak
Çocuğa görüşme konusunda olumsuz telkin yapmak
Yer değiştirme ya da taşınma bilgisi vermemek
Mahkeme kararına rağmen görüşmeye izin vermemek

Ziyaret Hakkı İhlalinde Ne Yapılmalı?

1. İcra Takibi Başlatmak (Çocuk Teslimi)

Eğer görüşme mahkeme kararı ile belirlenmişse ve ihlal ediliyorsa, Aile Mahkemesi kararı ile İcra Müdürlüğü’ne başvuru yapılabilir.

Gerekli belgeler:
- Mahkeme kararı
- Kimlik
- Velayet ve görüşme düzeni örneği

📌 İcra müdürlüğü, karşı tarafa çocuğun teslimi için emir yazar. Teslim sağlanmazsa kolluk zoruyla işlem yapılır.

2. Tazyik Hapsi Talep Etmek

Velayet sahibi ebeveyn çocuğu teslim etmezse, İcra İflas Kanunu m. 25/a kapsamında şikayet üzerine tazyik hapsi uygulanabilir.

3 günden 10 güne kadar hapis cezası verilir
Her ihlalde yeniden uygulanabilir
Amaç ceza değil, icrayı zorlamaktır

3. Velayetin Değiştirilmesini Talep Etmek

Görüşme hakkı sürekli engelleniyor, çocuk ebeveyne karşı düşmanlaştırılıyorsa ve çocuğun menfaati zedeleniyorsa, velayetin değiştirilmesi davası açılabilir.

📌 Mahkeme, bu durumda çocuğun ruhsal sağlığını korumak adına velayet değişikliğine gidebilir.

4. Psikolojik Destek ve Pedagog Raporu Almak

Ziyaret hakkının çocuğa zarar verecek şekilde ihlal edilmesi durumunda, pedagog, çocuk psikoloğu ya da sosyal hizmet uzmanı raporu alınabilir. Bu raporlar delil niteliğindedir.

Görüşme Hakkı Karşılıklı Bir Haktır

Ziyaret hakkı sadece anne veya babanın değil, çocuğun da bir hakkıdır.
Çocuğun ebeveyninden koparılması, kişisel gelişimini ve duygusal dengesini olumsuz etkiler.
Mahkeme kararları hem ebeveynler hem de çocuk için bağlayıcıdır.

Sık Sorulan Sorular

Görüşme günlerinde çocuk hasta oldu, ne yapılmalı?
➡️ Sağlık raporu sunulmalı. Mazeret geçerli olsa da telafi görüşmesi yapılmalıdır.

Eski eşim çocuğu yurtdışına götürdü. Ne yapabilirim?
➡️ Mahkemeden izin alınmadan yurt dışına çıkarma hukuka aykırıdır. Gerekirse pasaport şerhi konulabilir.

Çocuğum görüşmek istemiyor. Yine de götürmek zorunda mıyım?
➡️ Evet. Görüşme kararı kesinleşmişse, uygulanması zorunludur. Ancak çocuk psikolojik olarak zarar görüyorsa mahkemeden yeniden düzenleme istenebilir.

Sonuç

Ziyaret hakkının ihlali, sadece bir mahkeme kararına aykırılık değil; aynı zamanda çocuğun duygusal gelişimine zarar verebilecek ciddi bir müdahaledir. Bu hak ihlal edildiğinde, ilgili kişi İcra Müdürlüğü’ne başvurabilir, tazyik hapsi isteyebilir veya velayet değişikliği talebinde bulunabilir.

Unutmayın: Ebeveynlik, ayrılık durumunda da devam eder. Çocuğun her iki ebeveynle bağını koruması onun en doğal hakkıdır.

Diğer yazılarımız:

Boşanma Vekaleti Nasıl Verilir?

Boşanmada Mal Kaçırma Nasıl Önlenir? Gizli Varlık Tespiti ve Hukuki Yollar

Boşanma Davası Nasıl Açılır? Adım Adım Boşanma Süreci

Avukatsız Boşanma Davası Ücreti 2025: Bilmeniz Gerekenler

2025 Asgari Ücretli İçin Nafaka Hesaplama: İştirak, Yoksulluk ve Tedbir Nafakası

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır? Adım Adım Rehber

Evlilik Sözleşmesi Nedir? Mal Rejimleri ve Hukuki Dayanakları

Çocukla Kişisel Görüşme Hakkı: Boşanma Sonrası Velayet ve Görüşme Düzenlemeleri

Anlaşmalı Boşanma için 1 Yıl Şartı 3 Aylık Evliyim, Anlaşmalı Boşanabilir Miyim (1) (1)

İstanbul’da Boşanma Avukatı Nasıl Bulunur? Adım Adım Rehber