İş kanunları çerçevesinde işverenlerin çalışanlarını farklı şubelere veya iş yerlerine nakletme yetkisi söz konusu olsa da, bu uygulama belli kurallara ve usullere tabidir. İşçinin çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik meydana gelmeden, İşçinin başka bir şubeye nakil işleminin usulüne uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
1. Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik ve Bildirim Şartları
İş Kanunu’nun 22. maddesi uyarınca, çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik yapılması durumunda, işveren bu durumu yazılı olarak işçiye bildirmek zorundadır. Bildirimin ardından, işçinin 6 gün içinde yazılı onay vermesi beklenir.
- Onay Süresi: İş sözleşmesinde belirtilen değişiklik, 6 günlük süre içinde işçi tarafından onaylanmazsa, işçi bu değişikliği kabul etmiş sayılmaz.
- Geçerli Neden ve Fesih Hakkı: İşçi, değişikliği kabul etmezse; işveren, geçerli bir sebebe dayanarak değişikliği uygulamak istiyorsa, bunu yazılı olarak gerekçelendirmeli ve ilgili bildirim sürelerine uymalıdır. Aksi halde, işçinin haklı fesih hakkı devreye girer; işçi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II-f maddesi kapsamında kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarını talep edebilir.
2. İşçinin Başka Şubeye Gönderilmesi Şartları
İşverenin işçiyi başka bir şubeye nakletme yetkisi, iş sözleşmesinde yer alan ilgili maddelerle sınırlandırılır. Bu yetkinin kullanılabilmesi için;
- Yazılı Teklif ve Onay: İşverence, başka bir şubede görevlendirme teklifi yazılı olarak sunulmalı; işçi de bu teklifi 6 gün içinde yazılı olarak onaylamalıdır.
- Nakil Yetkisinin Sınırları: Sözleşmede yer alan “nakil” yetkisi sınırsız değildir. İşverenin bu yetkiyi kullanırken objektif kriterlere ve dürüstlük ilkesine bağlı kalması gerekmektedir. Aksi halde, yapılan nakil işlemi usulsüz sayılır.
3. İşçinin Nakil İşlemini Reddetme Hakkı
İş sözleşmesinde yapılan değişiklik, özellikle de işçinin sosyal ve ekonomik hayatını etkileyen unsurlar taşıyorsa; örneğin:
- Lokasyon Değişikliği: Yeni şube mevcut işyerine göre daha uzak veya ulaşım açısından güçlük yaratıyorsa, bu durum işçi için esaslı değişiklik anlamına gelir.
- Reddi Hak: Böyle bir durumda işçi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II-f maddesi kapsamında, haklı nedenle iş akdini feshetme hakkına sahip olup kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarını talep edebilir.
4. Yargıtay Uygulamaları ve Somut Olaylar
a) Bankacılık Sektöründe Nakil Uygulaması
Örneğin, bir banka çalışanı, Zonguldak merkez ilçe şubesinde gişe yetkilisi olarak görev yaparken, işverenin toplu iş sözleşmesi, Personel Yönetmeliği ve İK uygulamalarına dayanarak, aynı görev ünvanı ile Karadeniz Ereğli şubesine nakledilmiştir.
- Mahkeme Değerlendirmesi: Mahkeme, iş sözleşmesinde yer alan nakil yetkisinin, işverenin makul sınırları aşmayan bir çerçevede yorumlanması gerektiğine dikkat çekmiştir. İşverenin, nakil işlemini objektif ve dürüstlük esasına uygun olarak gerçekleştirmediğini ispatlayamaması halinde, nakil işlemi esaslı değişiklik oluşturur ve işçi haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebilir.
- Uygulama Sonucu: Somut olayda, işçinin nakledildiği şubenin mevcut çalışma koşullarını olumsuz etkilediği, mesafe ve sosyal-economik faktörler göz önünde bulundurulduğu için, işçinin haklı fesih hakkı doğmuş; dolayısıyla kıdem tazminatı talebinin kabulü yönünde karar verilmesi gerekmektedir.
b) Kadın İşçiler ve İş Yeri Değişikliği
Başka bir örnekte, kadın bir işçi, çalıştığı şubede rahatsız edici davranışlara maruz kaldıktan sonra farklı bir şubeye nakledilmiştir.
- Hukuki Değerlendirme: İşçinin nakledilmesi, çalışma koşullarında esaslı değişiklik oluşturduğu gibi, sözlü olarak yaşanan rahatsız edici olaylar da göz önünde bulundurulmalıdır.
- Sonuç: Böyle durumlarda işçi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II-f maddesi uyarınca, haklı nedenle fesih hakkını kullanarak kıdem tazminatına hak kazanır.
c) İşyeri Sendika Temsilciliğinin Güvencesi
6356 sayılı Kanun’un ilgili maddesi uyarınca, işyeri sendika temsilcilerinin iş yerinde yapılacak değişikliklerde yazılı rızası esastır.
- Temsilci Onayı: İşveren, işyeri sendika temsilcisinin yazılı onayı olmadan iş yerinde esaslı bir değişiklik veya şube değişikliği gerçekleştiremez.
- Yargı Kararı: Mahkemeler, temsilcinin rızasının alınmadığı durumlarda yapılan değişikliğin geçersiz olduğunu vurgulamış ve bu tür durumlarda işçinin haklarının korunmasına yönelik kararlar vermiştir.
5. Sonuç
İşçinin başka bir şubeye gönderilmesi, iş sözleşmesinde yer alan nakil yetkisinin usulüne uygun kullanımı çerçevesinde değerlendirilmelidir.
- Usul ve Bildirim Şartları: İşveren, değişiklik bildirimlerini yazılı olarak yapmalı ve işçinin onay süresine riayet etmelidir.
- Nakit Kullanımın Objektifliği: Nakil yetkisinin kullanımı, dürüstlük ve objektiflik ilkelerine bağlı kalınarak uygulanmalıdır.
- Haklı Fesih ve İşçilik Alacakları: İşçinin, iş koşullarında esaslı değişiklik nedeniyle nakil işlemini reddetmesi halinde haklı fesih hakkını kullanması ve kıdem tazminatı da dahil olmak üzere işçilik alacaklarını talep etmesi mümkündür.
- Yargı Kararları: Yargıtay’ın somut olaylara ilişkin kararları, işverenin nakil yetkisini sınırsız kullanamayacağını ve işçinin haklarının korunması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Bu kapsamda, işverenin nakil yetkisini kullanırken usul ve esaslara uygun davranmaması durumunda, işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı ve diğer alacaklarını talep etme hakkı doğmaktadır. İş yerinde yapılacak her türlü değişiklikte, hem işçi hem de işverenin yasal hak ve yükümlülükleri dikkate alınarak hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Diğer Yazılarımız:
Kıdem Tazminatı: Kimler Alabilir ve Nasıl Hesaplanır?
Çalışan Hamile Kadınların Hakları ve Hamilelik Döneminde Mesai Düzenlemeleri
Deneme Süresinde İşten Çıkarılma
Maaşı Ödenmeyen İşçinin Hakları Nelerdir?
Sigortasız İşçi Çalıştırmanın Tanımı
İş Kazası Tazminat Davası Nedir?
İşveren, İş Sözleşmesini Hangi Durumlarda Feshedebilir?
Emekli Maaşı Haczedilebilir mi?
Mobbing Nedir? İşyerinde Psikolojik Taciz Hakkında Bilmeniz Gerekenler
İş ve Sosyal Güvenlik Hukukundan Kaynaklanan Davalar
Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?
İşe Başlatmama Tazminatı ve Boşta Geçen Süre Ücreti Nedir?
Kötüniyetli Fesih Nedir? Kötüniyet Tazminatı ve Yaptırımları